سازمان هواشناسی با صدور هشدار تازه برای برخی کلانشهرها اعلام کرد که پایداری جو و عدم تطابق انتشار آلایندهها با توان اقلیمی شهرها، عامل تشدید آلودگی هوا در روزهای پیشرو است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، همزمان با تداوم پایداری جو، بار دیگر هشدار آلودگی هوا برای برخی کلانشهرها و شهرهای صنعتی کشور صادر شده است؛ شرایطی که به گفته کارشناسان، زمانی تشدید میشود که میزان انتشار آلایندهها از ظرفیت طبیعی تهویه شهرها فراتر رود.
بر اساس توضیحات رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، هر شهر با توجه به موقعیت جغرافیایی، توپوگرافی و شرایط اقلیمی خود، ظرفیت مشخصی برای تهویه طبیعی هوا دارد. این ظرفیت در فصل تابستان افزایش و در زمستان بهطور محسوسی کاهش مییابد و به همین دلیل، میزان انتشار آلایندهها در فصل سرد سال باید متناسب با این توان طبیعی تنظیم شود. در غیر این صورت، شاخصهای آلودگی هوا روندی افزایشی پیدا میکند.
به گفته وی، یکی از دلایل اصلی آلودگی شدید هوا در کلانشهرها، افزایش منابع آلاینده بیش از ظرفیت تهویه طبیعی شهر است؛ موضوعی که باید در سیاستگذاریهای توسعه شهری، استقرار صنایع و مدیریت حملونقل مورد توجه جدی قرار گیرد.
در تشریح وضعیت اقلیمی امسال نیز اعلام شده است که پاییز، بهجز روزهای پایانی، با خشکسالی قابل توجهی همراه بوده و عبور سامانههای بارشی مؤثر محدود شده است. این وضعیت منجر به افزایش روزهای پایدار و ساکن جو شده، اما برای زمستان پیشرو انتظار میرود بارشها در محدوده نرمال و در برخی مناطق حتی بیش از حد معمول باشد؛ موضوعی که میتواند تعداد روزهای آلوده زمستان امسال را نسبت به سال گذشته کاهش دهد.
بر اساس هشدار نارنجی صادرشده، تا صبح چهارشنبه شرایط پایداری جوی در برخی کلانشهرها حاکم خواهد بود و در صورت مدیریت نشدن منابع آلاینده، شاخص کیفیت هوا افزایش یافته و کیفیت هوا کاهش مییابد. این در حالی است که پایداری جو پدیدهای قابل پیشبینی محسوب میشود و بر پایه الگوهای جوی، شرایط ترازهای مختلف جو و وضعیت سطح زمین قابل رصد است؛ هرچند دقت این پیشبینیها در بازههای کوتاهمدت بالاتر است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا همچنین تأکید کرده «توان تهویه» هوا یک شاخص کاملاً قابل محاسبه است که بر اساس متوسط سرعت باد در لایههای مختلف جو و ارتفاع لایه مرزی محاسبه میشود. این لایه در زمستان کوچکتر شده و در نتیجه ظرفیت تهویه هوا کاهش مییابد. به گفته وی، با استفاده از دادههای اقلیمی حداقل ۳۰ ساله میتوان ظرفیت تهویه هر شهر را برآورد و آن را مبنای توسعه شهری و صنعتی در افقهای بلندمدت قرار داد.
در تشریح انواع آلودگی هوا در ایران نیز عنوان شده که کشور عمدتاً با دو نوع آلودگی ناشی از سوختهای فسیلی و گرد و خاک مواجه است. آلودگی گرد و خاک معمولاً در شرایط ناپایداری جوی و وزش بادهای شدید رخ میدهد، در حالی که آلودگی ناشی از سوختهای فسیلی بهطور مستقیم به پایداری جو و میزان انتشار آلایندهها وابسته است و بیشتر در اواخر پاییز و فصل زمستان در کلانشهرها و شهرهای صنعتی تشدید میشود.
