به گزارش ایسنا، صادق کوشکی بعد از ظهر روز شنبه در نشست بررسی روابط ایران و عربستان که از سوی موسسه آینده پژوهی جهان اسلام برگزار شده بود در سخنانی با تبیین روابط ایران و عربستان در زمان قبل و بعد از انقلاب اسلامی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای تثبیت خود از سال ۶۰ تا به امروز علی رغم وجود دیدگاههای متنوع و مختلف به این جمعبندی رسیده که باید روابطش با عربستان تداوم پیدا کند. گرچه عربستان را به عنوان یک دولت مطلوب نیز نپذیرفته ولی تاکید داشته که باید روابطش با این کشور تداوم پیدا کند.
وی با بیان اینکه از دوران آقای هاشمی تاکنون تقریبا همه روسای جمهور ما به عربستان سفر کردهاند. در حالیکه از سوی مقامات سعودی در چنین سطحی سفری به تهران نشده است، تصریح کرد: سعودیها امکان تصمیم گیری در خصوص روابط خود با ایران را ندارند و در این زمینه تابع قدرتهای هژمون در خلیج فارس هستند. در زمانی این قدرت هژمونی انگلیس بود و در حال حاضر این قدرت هژمون آمریکاست.
کوشکی در بخشی از صحبتهای خود با اشاره به سیاستهای عربستان نسبت به ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: سعودیها در زمان صدام معتقد بودند که یک صدام و عراق ضعیف شده بهترین مانع است در مقابل آنچه که سیاست توسعه طلبی ایران میدانستند و این یکی از دلایل مخالفت آنها برای حمله آمریکا به عراق بود. گرچه در آخر مجبور شدند سیاست آمریکا در این زمینه را بپذیرند و با این حمله موافقت کنند.
کوشکی در ادامه با بیان اینکه ملک عبدالله زمانی که ولیعهد عربستان بود مایل بود که روابط ریاض با تهران را گسترش دهد و در واقع معتقد بود که میتواند از طریق دیپلماسی به نوعی جلوی توسعه طلبی ادعایی آنها از سوی ایران را بگیرد، ادامه داد: ولی آمریکاییها چنین اجازهای را به ملک عبدالله ندادند و با تقویت غیر مستقیم جناحهای مخالف این نگاه ملک عبدالله مانع تحقق این طرح شدند.
این کارشناس مسائل سیاسی همچنین به نگاه آل سعود به تحولات سوریه اشاره کرد و افزود: سعودیها علاقمند بودند که آمریکا با تمام قدرت تا آخر در تحولات سوریه حضور داشته باشد به نحوی که اجازه پیروزی ایران در این تحولات را ندهد ولی از میانه راه استراتژی آمریکاییها در مورد سوریه تغییر کرد و این موضوع انتقاد سعودیها را برانگیخت. چنانکه همچنان آنها از آمریکاییها به خاطر این استراتژی دلخور و ناراحت هستند گرچه در عمل مجبور شدند سناریوی تحمیلی آمریکاییها در این زمینه را بپذیرند.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه سعودیها به دلیل فقدان مشروعیت داخلی ناگزیر هستند که بقای خود را از طریق اتکاء به قدرت هژمونی خلیج فارس که در حال حاضر آمریکا است حفظ کنند و نمیتوانند در خارج از این چهارچوب اقدامی انجام دهند، تصریح کرد: البته مشخص نیست که همچنان در آینده این قدرت هژمون از آن آمریکاییها باشد. این تحلیل وجود دارد که ممکن است از سال ۲۰۳۰ به بعد خلیج فارس هژمونی چند قطبی را با حضور چینیها و اروپاییها حفظ کند. در چنین شرایطی سعودیها برای حفظ و بقای خود مجبورند با این هژمون چند قطبی کنار بیایند و در این صورت آنها به صورت ناگزیر مشتاق خواهند بود که با ایران رابطه داشته باشند ولی اگر سعودیها با این قدرت هژمون چند قطبی کنار نیایند این احتمال وجود دارد که تکنوکراتهای عربستانی که از دانشگاههای غرب فارغ التحصیل شدند جایگزین سعودیها شوند. کسانی که میتوانند بازیگرانی مستقلتر از آل سعود باشند.
وی در بخش پایانی صحبتهای خود بار دیگر تاکید کرد: تا زمانی که تکلیف قدرت هژمون در خلیج فارس تعیین نشود تکلیف روابط آینده ایران و عربستان نیز مشخص نخواهد شد و این روابط همچنان شکننده خواهد بود یا روابطی وجود نخواهد داشت.
انتهای پیام
