چین با سامانه «بیدو» وابستگی به جی‌پی‌اس آمریکا را پایان داد

چین پس از دو دهه وابستگی، با توسعه سامانه ماهواره‌ای «بیدو» به جای جی‌پی‌اس، توانسته استقلال ناوبری و موقعیت‌یابی را در سطح ملی و بین‌المللی به دست آورد و نفوذ فناوری آمریکایی را کاهش دهد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، چین پس از دو دهه اتکا به سیستم موقعیت‌یاب جهانی جی‌پی‌اس آمریکا، موفق به ساخت جایگزینی پیشرفته تحت عنوان سامانه ماهواره‌ای «بیدو» (BeiDou) شده که حالا زیرساخت اصلی موقعیت‌یابی، حمل‌ونقل و تراکنش‌های مالی در این کشور محسوب می‌شود.

این سامانه که از ترکیب ۸۰۰ ماهواره، دکل زمینی و فیبرهای نوری بهره می‌برد، در سال ۲۰۲۴ بالغ بر ۵۷۵.۸ میلیارد یوان (معادل ۷۹.۹ میلیارد دلار) در اقتصاد چین سهم داشته و رشد ۷.۳۹ درصدی نسبت به سال قبل را ثبت کرده است. به گفته منابع رسمی، امروز بیش از ۲۸۸ میلیون گوشی هوشمند – عمدتا از برندهای هواوی و شیائومی – به «بیدو» متصل هستند و این سیستم روزانه بیش از یک تریلیون بار برای ردیابی موقعیت در چین استفاده می‌شود.

اگرچه «بیدو» به عنوان پروژه‌ای نظامی در دهه ۱۹۹۰ آغاز شد، امروزه به سنگ بنای فناوری و دیپلماسی چین تبدیل شده و سازمان ملل نیز آن را به عنوان ارائه‌دهنده ناوبری جهانی به رسمیت می‌شناسد. افزون بر پایان دادن به وابستگی چین به فناوری آمریکا، تاکنون ۱۴۰ کشور به این شبکه پیوسته‌اند. هرچند در اکثر کشورها، «بیدو» بیشتر نقش مکمل جی‌پی‌اس را دارد تا جایگزین، اما به‌ویژه در آسیا و خاورمیانه، ارتقای چشمگیری در خدمات لجستیک و ناوبری ارائه می‌دهد و مناطق با پوشش ضعیف جی‌پی‌اس را پشتیبانی می‌کند.

همچنان جی‌پی‌اس آمریکا بازیگر اصلی حوزه ناوبری است، اما سیستم چینی «بیدو» به بسیاری از کشورها این امکان را می‌دهد تا وابستگی خود را به واشنگتن کاهش دهند، به‌ویژه در نیمکره جنوبی که پوشش جی‌پی‌اس محدودتر است. طبق گزارش «اونیون رایو»، استراتژی چین شکست دادن جی‌پی‌اس نبوده، بلکه ارائه یک گزینه مستقل و کاهش آسیب‌پذیری‌های راهبردی کشور در حوزه فناوری بوده است.