پخش نخستین قسمت برنامه «گنگ» با اجرای علی ضیاء و حضور شایع، بار دیگر جدال دیرینه رپ فارسی با رسانه رسمی را به کانون توجه بازگرداند؛ حضوری که از نگاه برخی گامی رو به جلو و از نظر منتقدان، مقدمهای برای سانسور تلقی شد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، انتشار اولین قسمت برنامه «گنگ» در شبکه نمایش خانگی با محوریت رپ فارسی و میزبانی علی ضیاء، واکنشهای گستردهای در میان مخاطبان و فعالان این عرصه به دنبال داشت. این برنامه که پس از تجربه یوتیوبی «با ضیاء» شکل گرفته، با حضور شایع بهعنوان یکی از چهرههای پرطرفدار رپ فارسی، بار دیگر نسبت پرتنش این موسیقی با ساختار رسمی را برجسته کرد.
پخش این قسمت با دو رویکرد کاملاً متفاوت روبهرو شد؛ گروهی آن را نشانهای از به رسمیت شناخته شدن رپ فارسی دانستند و گروهی دیگر آن را اقدامی در مسیر تعدیل، سانسور و دور شدن از ماهیت اعتراضی رپ تلقی کردند. این اختلاف نگاه در حالی شکل گرفت که موسیقی رپ سالها در زمره ژانرهای ممنوعه قرار داشته و بسیاری از فعالان آن به دلیل محدودیتها، فعالیت خود را خارج از کشور ادامه دادهاند.
در سالهای اخیر اما نشانههایی از حضور محدود رپ در فضای رسمی دیده شده است؛ از استفاده در تبلیغات تلویزیونی گرفته تا نمونههای تعدیلشده در برخی برنامهها و سریالها. با این حال، آنچه در این فضاها شنیده شده، فاصله محسوسی با رپی دارد که مخاطبان جوان در زندگی روزمره دنبال میکنند؛ موسیقیای که ماهیت آن با اعتراض اجتماعی و بیانی بیپرده گره خورده است.
نکته قابل توجه در برنامه «گنگ»، حضور شایع ذیل نظارت رسانهای و حواشی پیرامون مجوز تولید و پخش آن بود؛ موضوعی که ابهامها و انتقادهای تازهای را به همراه داشت. پس از موج نقدها، شایع در واکنشی کوتاه و سپس حذفشده در فضای مجازی، از تصمیم خود ابراز پشیمانی کرد و هدفش را کمک به هموار شدن مسیر فعالیت رپ فارسی دانست؛ اقدامی که برخلاف انتظار، برای بخشی از جامعه رپ قابلقبول نبود.
منتقدان، حضور او را تلاشی برای هموار کردن مسیر دریافت مجوز تعبیر کردند و برخی نیز سانسور کلام و تغییر بیان را نشانه تضعیف اصالت رپ دانستند. این در حالی است که حامیان برنامه یادآور شدند محدودیت در استفاده از برخی الفاظ، حتی در رسانههای جریان اصلی جهان نیز امری رایج است و الزاماً به معنای نفی هویت این ژانر نیست.
در کنار این مباحث، عملکرد علی ضیاء نیز با انتقادهایی همراه شد. برخی مخاطبان معتقدند مجری برنامه شناخت عمیق و اصیلی از تاریخ و فرهنگ رپ فارسی ندارد و با رویکردی نمایشی تلاش کرده خود را به این فضا نزدیک نشان دهد. منتقدان بر این باورند که «گنگ» در صورت تداوم، نیازمند نگاهی دقیقتر، صادقانهتر و مبتنی بر فهم واقعی این موسیقی است.
با وجود تمام این دیدگاههای متضاد، موافقان تأکید دارند که حضور رپ فارسی در چنین برنامههایی میتواند نشانه خروج تدریجی آن از زیرزمین و کاهش تقابل با این ژانر باشد. اکنون باید دید سرنوشت «گنگ» چه خواهد شد و آیا ادامه این مسیر به گفتوگویی واقعیتر میان رپ فارسی و رسانه میانجامد یا بر شکافهای موجود میافزاید.
