مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به آغاز بازگشت نخستین گروه بازرسان به ایران، مدعی شد بدون نظارت این نهاد هیچ مذاکره جدیای شکل نمیگیرد و اروپا همکاری تهران را پیششرط تصمیمگیری درباره فعالسازی «سازوکار ماشه» میداند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز اعلام کرد: «ایران عضو معاهده NPT است و باید تحت بازرسی قرار گیرد. اکنون نخستین گروه بازرسان به ایران بازگشته و در آستانه آغاز دوباره کارمان هستیم. برخی تاسیسات مورد حمله قرار گرفتهاند و برخی نه، و اکنون در حال گفتوگو با تهران برای تعیین سازوکارهای لازم جهت ازسرگیری کامل فعالیتها هستیم.»
وی با اشاره به توقف بازرسیها پس از حملات هوایی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تاسیسات هستهای صلحآمیز ایران در اول تیر، گفت: «از آن زمان همواره با ایران در حال گفتوگو بودهایم؛ هرچند عدهای در داخل حضور بازرسان را مخالف امنیت ملی میدانند.» این حملات با بمبهای سنگرشکن به زیرساختهای اتمی تحت پوشش توافق پادمانی لطمه زد، اما هیچ افزایشی در سطح تشعشعات گزارش نشد.
به دنبال موضعگیری و گزارش فنی گروسی که تهران آن را جانبدارانه و زمینهساز تجاوز نظامی دانست، ایران همکاری خود با آژانس را تعلیق و اعلام کرد در حال بررسی شکل همکاری پس از تحولات اخیر است.
در خصوص مذاکرات اخیر ایران و سه کشور اروپایی (آلمان، فرانسه و انگلیس) در ژنو، گروسی همکاری تهران با آژانس را «عامل کلیدی» برای تصمیم اروپا درباره فعالسازی «سازوکار ماشه» خواند. اروپاییها پیشتر شروطی از جمله ازسرگیری بازرسیهای آژانس، پاسخگویی درباره ذخایر اورانیوم غنیشده و آغاز دوباره دیپلماسی را مطرح کرده بودند.
مقامات ایرانی تأکید دارند اروپا به دلیل نقض تعهدات برجامی فاقد مبنای حقوقی و اخلاقی برای استفاده از این سازوکار است و هر اقدام برای بازگرداندن تحریمها با «پاسخی شدید» مواجه خواهد شد. نشست اخیر ژنو به توافق مشخصی منجر نشد و طرفین رایزنیها را ادامه میدهند.
