تنها ۳۰ درصد از تعهدات بانکی به طرح نهضت ملی مسکن اجرا شده؛ بانکها با بیتوجهی به قانون، حاضر به پرداخت وام نیستند و ترجیح میدهند جریمه بدهند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، با گذشت نزدیک به چهار سال از آغاز طرح نهضت ملی مسکن، نظام بانکی کشور فقط ۳۰ درصد از تعهدات خود را در زمینه پرداخت تسهیلات به این پروژه ملی انجام داده و عملاً با بیتفاوتی نسبت به قانون جهش تولید و تأمین مسکن، روند ساخت و تحویل واحدها را کند یا متوقف کرده است.
بر اساس قانون، شبکه بانکی باید تاکنون حدود ۱۴۰۰ هزار میلیارد تومان (همت) تسهیلات با بازپرداخت بلندمدت (۱۲ تا ۲۰ ساله) برای ساخت واحدهای مسکن ملی پرداخت میکرد، اما طبق آمار بانک مرکزی تا آبانماه ۱۴۰۳ تنها ۴۲۷ همت پرداخت شده است. در واقع ۷۰ درصد از تعهدات اجرایی نشده است.
نکته قابلتأمل آن است که بسیاری از بانکها ترجیح میدهند به جای اجرای تعهدات خود، ۲۰ درصد جریمه ناشی از عدم اجرای قانون را پرداخت کنند. این جریمه که در قالب مالیات محاسبه میشود، طبق تبصره ۵ ماده ۴ قانون جهش تولید مسکن برای بانکهای متخلف در نظر گرفته شده است. با این وجود، عملکرد ۱۴ بانک در پرداخت تسهیلات ساخت مسکن صفر گزارش شده و ۱۷ بانک نیز هیچ تسهیلاتی برای مسکن روستایی نپرداختهاند.
در سال نخست اجرای قانون، از ۳۶۰ همت تعهد شده، فقط ۵.۱ درصد و در سال دوم از ۴۵۸ همت، حدود ۱۵۸ همت پرداخت شد. گزارش دیوان محاسبات نیز نشان میدهد در سال اول فقط ۱۱ بانک به تعهداتشان عمل کردهاند.
در حال حاضر، ۵۵۹ هزار واحد وارد فاز ساخت شدهاند که منابع اصلی آنها توسط متقاضیان تأمین شده و تنها برای حدود ۴۰۰ هزار نفر تسهیلات منعقد شده است، در حالی که ۸۰۰ هزار نفر آورده اولیه خود را پرداخت کردهاند. این کمکاری باعث کندی یا توقف پروژهها شده است.
در میان بانکها، تنها بانک مسکن گزارشهایی از عملکرد خود ارائه داده و تاکنون قرارداد ساخت ۳۸۰ هزار واحد را به ارزش ۱۷۷ همت منعقد کرده است. بانکهای ملت، ملی، سپه و صادرات در رتبههای بعدی پرداخت تسهیلات قرار دارند.
با این وضعیت، اجرای طرح نهضت ملی مسکن بهدلیل عدم همراهی جدی نظام بانکی با مشکلات جدی مواجه شده و نگرانیها درباره سرنوشت آن افزایش یافته است؛ در حالی که این طرح از معدود برنامههای بزرگ عمرانی دولت محسوب میشود که قرار بود پاسخگوی نیاز انبوه مردم به مسکن باشد.
