
![]()
به گزارش خبرنگار ایلنا، مناظره حقوقی با موضوع «محاربه در فقه و قانون» با حضور جلیل محبی، هیات علمی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی و محسن برهانی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران برگزار شد.
برهانی در این مناظره گفت: دوست داشتم زمانی خدمت دانشجویان دانشگاه امام صادق (ع) برسم که ذهنها و دلها نگران جانها و امنیت نبود اما امیدوارم در اینجا بحث حقوقی داشته باشیم و مباحث را بدون نگاه سیاسی بررسی و تحلیل کنیم و بدون جهتگیری نسبت به مسئله مطرح شده، اظهارنظر کنیم، این یکی از ویژگیهای مهم قواعد حقوقی است.
وی با بیان اینکه یک جرم حدی را طوری تفسیر میکنند که مرز میان جرایم مختلف درنوردیده میشود، اظهار داشت: ما جرمی داریم به نام سرقت مسلحانه، جرمی داریم به نام قدرتنمایی با چاقو و جرمی داریم به نام محاربه. متاسفانه توسعه جرم محاربه به مواردی که ارتباط با این مسئله ندارد باعث هزینهتراشی برای فقه و مکتب و نظام شود.
این استاد دانشگاه در واکنش به تشویقها تصریح کرد: من خاطره خوبی از تنش و غیرعلمی شدن فضای علمی ندارم بنابرانی خواهش میکنم نه دست بزنید، نه شوت بزنید، نه تشویق و تایید کنید و نه تکذیب. در غیر این صورت، من جلسه را ترک میکنم چراکه آمدهایم بحث علمی انجام دهیم و شما هم بشنوید و به آن فکر کنید.
به گفته برهانی ادامه داد: مشهود فقها اجماعا این است براساس آیه قرآن که «سلاح میکشد برای اینکه مردم را بترساند»، براساس همین کلیپی که از آقای شکاری منتشر شده شاهد گفت که سلاح را در غلاف گرفته بود، خودش گفت دوستم گفتم بیا راه ببندیم و مأموری را بزنیم. آیا هدف ترساندن مردم است؟ پس اولا تشهیرالسلاح در وسط ستارخان بوده یا وقتی که آن را درآورده است؟ اینکه اگر من برای شخص خاص سلاحکشیدم، آیا شخص خاص موضوع جرم است؟
وی ادامه داد: مأمور میآید چاقو را میکشم و ضربه را وارد میکنم. اگر هدف ترساندن مردم است چرا زودتر چاقو را در نیاوردم؟ مجری محترم گفتند که اطلاعات از جزییات پرونده نداریم و تنها اطلاعات ما همین کلیپ است، تردید نکنید اگر سر سوزن مطلب دیگری در تایید محاربه وجود داشت، حتماً منتشر میکردند.
این حقوقدان با بیان اینکه اگر میخواهم اخافه ناس کنم باید به نحوی سلاح را بکشم که مردم ببینند و بترسند، نه اینکه سلاح را به نحوی استفاده کنم که فقط مأمور را بزنم، خاطرنشان کرد: هدف او این بود که مأمور بزند، هدف نه جان بود، نه مال و نه ناموس.
برهانی با بیان اینکه هدف محسن شکاری این بود که بزند و برود، ابراز داشت: میگویند آنجا مغازهها را بسته بودند، بسته بودن مغازهها به خاطر اعتراضات در خیابان بود، نه به خاطر چاقو کشیدن او. کسی که در مقابل مامور چاقو میکشد، هدف او تقابل با حکومت است نه با مردم؛ چنین اقدامی اساساً از حیطه محاربه خارج است.
جلیل محبی عضو هیات علمی مرکز پژوهشهای مجلس در این مناظره، گفت: در زمان ۱۳۷۰ ماده ۳۸۳ قانون مجازات اسلامی حاکم بود، این ماده مقرر میکرد که هرکس برای ترساندن مردم دست به اسلحه ببرد محارب است. علیرغم اینکه در میان نظرات فقهی نظرات گوناگونی وجود داشت اما شورای نگهبان قانون سال ۱۳۷۰ را تایید کرده است.
وی ادامه داد: یعنی در نگارش قانون ما فقه را ملاک قرار میدهیم لکن در هر صورت یکی از نظرات فقهی را انتخاب میکند، لزوماً آن چیزی که انتخاب میکند مشهور فقها نیست. در همان زمان سال ۷۰ آیت الله مومن از آقا استفتاء میکند که در اینگونه نظرات نظر ما ملاک است یا نظر مشهور با نظر ولی فقیه و حضرت آقا پاسخ دادند که اگر ولی فقیه باشد نظر او ملاک است.
محبی در ادامه اظهار داشت: در ماده ۶۸۷ آمده است که هرکس در وسایل و تاسیسات و … همچنین در علایم راهنمایی و رانندگی مرتکب تخریب شود بدون اینکه هدف او تخریب نظام باشد مجازات زندان از سه سال زندان به بیشتر است. در تبصره آمده است: در صورتی که اعمال مذکور به منظور اخلال در نظم و امنیت جامعه و مقابله با حکومت اسلامی باشد مجازات محارب را خواهد داشت.
وی افزود: الان سال ۸۶ است لایحه را آیت الله شاهرودی نوشتند که از بزرگان علم فقه اصول بودند. به زبان ساده در این ماده آمده است که هرکس تابلو ورود ممنوع یا تابلو عابر پیاده که از علایم راهنمایی و رانندگی کج کند یا بشکند یا از جا بکند به قصد مقابله با نظام در حکم محاربه است.
استاد رشته حقوق در بخش دیگر سخنان خود ابراز داشت: ماده ۲۷۹ قانون در دستورکار کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس قرار گرفت تا به بحث تشهیر السلاح بپردازد.
ادامه دارد…
انتهای پیام/
