با وجود تأکید وزارت جهاد کشاورزی بر نبود کمبود روغن خوراکی، مشاهدات میدانی از خالیماندن قفسهها و قطع تحویل به فروشندگان خبر میدهد؛ وضعیتی که ضعف نظارت و اختلال در زنجیره توزیع را برجسته کرده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، بررسی میدانی از فروشگاههای زنجیرهای، سوپرمارکتهای محلی و واحدهای خردهفروشی نشان میدهد روغن خوراکی طی هفتههای اخیر به یکی از کمیابترین اقلام مصرفی خانوار تبدیل شده است. در بسیاری از فروشگاهها، قفسههای روغن کاملاً خالی است یا تنها تعداد محدودی از برندهای کمسهم بازار دیده میشود؛ بهطوریکه جای روغن در برخی فروشگاههای بزرگ با کالاهایی مانند ماکارونی پر شده است.
یکی از فروشندگان محلی میگوید: «حداقل سه هفته است هیچ روغنی به ما تحویل ندادند؛ نه جامد، نه مایع. مشتری هر روز سؤال میپرسد و ما فقط میگوییم نداریم.»
قطع تحویل و فروش شرطی روغن
بررسیها حاکی است مشکل تنها به سطح خردهفروشی محدود نمیشود. ویزیتورهای شرکتهای پخش نیز از دستور نانوشته «سفارش نگیرید» خبر میدهند و میگویند کارخانهها به دلیل نبود مواد اولیه یا کاهش تولید، عملاً تحویلی ندارند.
در مراکز پخش عمده نیز عرضه روغن اغلب مشروط به خرید اقلام دیگر است؛ بهگونهای که برای دریافت هر کارتن روغن ۶ عددی سه کیلویی، خریدار ملزم به خرید یک کارتن ۲۴ عددی تنماهی میشود. همچنین قیمت روغن ۱۷ کیلویی از حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان افزایش یافته است. فعالان بازار میگویند احتمال اشباع بازار در آینده نزدیک وجود دارد، اما با قیمت بالاتر.
روایت رسمی؛ کمبودی وجود ندارد
در مقابل، مجید حسنیمقدم مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده کشور با کمبود روغن مواجه نیست. به گفته او، نیاز سالانه کشور بین ۱.۶ تا ۲.۲ میلیون تن است و برنامهریزی برای تأمین حدود ۲.۳۵ میلیون تن انجام شده؛ شامل واردات ۱.۲ میلیون تن روغن خام، ۵۰۰ هزار تن روغن پالم و تأمین از محل واردات و تولید دانههای روغنی.
بر اساس آمار رسمی، واردات روغن خام ۷۲ درصد، روغن پالم ۴۱ درصد و دانههای روغنی ۷ درصد رشد داشته و در مجموع تأمین حدود ۱.۷ میلیون تن روغن را نشان میدهد. با این حال، این آمار پرسشی جدی ایجاد میکند: اگر روغن تأمین شده، چرا در بازار دیده نمیشود؟
گره اصلی کجاست؟
مسئولان، افزایش صادرات محصولات روغنبر مانند چیپس، اسنک و شیرینی و همچنین تأخیر در تخصیص ارز را از عوامل فشار بر بازار میدانند. اما کارشناسان معتقدند ریشه مسئله بیش از آنکه کمبود واقعی باشد، به ضعف نظارت بر زنجیره تولید تا توزیع و نبود شفافیت بازمیگردد؛ ضعفی که باعث شده روغن در آمار «هست» اما در بازار «نیست».
در شرایطی که دولت با اقداماتی مانند پرداخت کالابرگ بهدنبال حمایت معیشتی از مردم است، تداوم این وضعیت نشان میدهد بدون تقویت نظارت مؤثر، شفافسازی وضعیت واقعی تولید و مدیریت دقیق توزیع و صادرات، این حمایتها به نتیجه ملموس در سفره خانوارها نخواهد رسید.
منبع: ایسنا
