استاد پژوهشگاه زلزلهشناسی اعلام کرد خروج گاز و بخار از دهانه آتشفشان تفتان در روزهای اخیر، نشانه ادامه فعالیت فومرولی در این کوه نیمهفعال و یادآور جایگاه ایران در کمربند آتشفشانی آلپ–هیمالیا است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، دکتر مهدی زارع گفت کوه تفتان با حدود چهار هزار متر ارتفاع، در جنوبشرقی ایران و نزدیکی شهر خاش، تنها آتشفشان نیمهفعال کشور است. این آتشفشان از نوع چینهای آندزیتی بوده و دارای دو قله اصلی «نرکوه» و «مادهکوه» است. در قله مادهکوه جریانهای گدازهای تازه و سه دهانه فعال دیده میشود.
زارع افزود گزارشهای تاریخی فعالیت تفتان نامشخص است، اما جوانترین تاریخهای رادیومتری به حدود هفت هزار سال قبل بازمیگردد. فعالیتهای ثبتشده در سالهای ۱۹۰۲، ۱۹۷۰ و ۱۹۹۳ میلادی شامل خروج دود، انتشار ابرهای گوگردی و جریان کوتاه گدازه گزارش شده است. به گفته او، فورانهای تاریخی با رخدادهای زلزلهای همزمان بودهاند.
وی تاکید کرد تفتان بخشی از کمان آتشفشانی ایران–پاکستان است که از فرورانش ورقه اقیانوسی عربی در منطقه مکران شکل گرفته و با آتشفشانهای بزمان و سلطان در یک خط زمینساختی قرار دارد. در اطراف دهانه تفتان چشمههای آب گرم فراوانی وجود دارد و بخارهای خروجی آن بهصورت ستونهای زرد و سفید با بوی گوگرد از شکافهای سنگی خارج میشوند.
زارع خاطرنشان کرد انفجارهای گرمابی و وجود برشهای آتشفشانی در اطراف دهانه، نشاندهنده فعالیت در عمق کوه است. او همچنین احتمال داد نام «تفتان» از واژه فارسی «تفت» به معنای نیمهمایع گرفته شده و ریشهای در مشاهدات تاریخی مردم از فعالیتهای پراکنده این آتشفشان دارد.
بر اساس بررسیهای سازمان زمینشناسی کشور، ایران بیش از ۱۵ آتشفشان شناختهشده دارد؛ از جمله دماوند، سبلان، سهند و بزمان که همگی بر کمربند فعال آلپ–هیمالیا قرار میگیرند. کارشناسان نسبت به ضرورت پایش مستمر دمای دهانهها، گازهای خروجی و لرزشهای زیرسطحی در تفتان هشدار دادهاند، هرچند در حال حاضر هیچ نشانهای از فوران قریبالوقوع دیده نمیشود.
