تهران با تهدید جدی اروپا به بازگرداندن تحریمها روبهروست؛ برجام در آستانه فروپاشی کامل.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، همزمان با تشدید فشارهای سه کشور اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) علیه ایران و تهدید صریح به فعالسازی «مکانیسم ماشه»، روابط ایران و غرب در آستانه بحرانی جدید قرار گرفته است. فعال شدن این سازوکار عملاً به معنای بازگشت فوری همه تحریمهای سازمان ملل علیه ایران خواهد بود؛ مسئلهای که آینده دیپلماسی هستهای را با ابهام جدی مواجه کرده و پرونده برجام را تا مرز بسته شدن کامل پیش برده است.
مکانیسم ماشه که بر اساس مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت و برجام تدوین شده، به تروئیکای اروپایی اجازه میدهد بدون رأیگیری در شورای امنیت، همه تحریمهای لغوشده را بازگردانند؛ سازوکاری که بسیاری از کارشناسان آن را فاقد مشروعیت حقوقی و بر خلاف اصول سازمان ملل میدانند. همزمان با ناتوانی اروپا در اجرای تعهدات اقتصادی و بهرهمندسازی ایران از مزایای توافق، فشارهای غرب ابعاد جدیدی به خود گرفته است.
تحلیلگران اعتقاد دارند تهدید به فعالسازی مکانیسم ماشه، ابزار مذاکره و فشار بر ایران است تا تهران را وادار به عقبنشینی کند؛ اما ایران نیز با تکیه بر حق خود در چارچوب برجام و بند ۳۶ این توافق تأکید میکند که تمام اقداماتش برگشتپذیر و متناسب با نقض تعهدات طرف مقابل است. مقامات ارشد ایران و کارشناسان سیاسی هشدار دادهاند که هر گونه استفاده از این ابزار، عملاً دیپلماسی را نابود میکند و روابط تهران و اروپا را به تاریکترین نقطه تاریخ میرساند.
احتمال خروج ایران از NPT، تشدید همکاری با روسیه و چین و شکایت رسمی به دیوان بینالمللی دادگستری از گزینههای گفتهشده جمهوری اسلامی در واکنش به این تهدید است. به باور ناظران، اروپا با ترس از تشدید فشارهای آمریکا و اسرائیل، سیاستی منفعلانه و غیرصادقانه را ادامه میدهد؛ سیاستی که نقش استقلال اروپا در پرونده هستهای را بیش از پیش زیر سؤال برده است.
