رئیس انجمن علمی سالمندی اعلام کرد بیش از نیمی از سالمندان ایرانی ممکن است یکی از انواع سالمندآزاری را تجربه کنند؛ آماری که بهدلیل سکوت، ترس و تابوهای فرهنگی بسیار کمتر از واقعیت گزارش میشود.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اعتماد نو، احمد دلبری با اشاره به رشد سریع جمعیت سالمندان در کشور گفت نیازهای مراقبتی و درمانی افزایش یافته اما شیوع سالمندآزاری همچنان نگرانکننده است. مرور نظاممند مطالعات داخلی شیوع کلی سالمندآزاری در جمعیت بالای ۶۰ سال را حدود ۴۸ درصد و در برخی برآوردها تا ۵۶ درصد نشان میدهد؛ رقمی که بیانگر گستردگی خشونتهای پنهان خانگی است.
بهگفته او، وابستگی جسمی یا شناختی، فقر مالی، انزوای اجتماعی و نبود خدمات حمایتی از عوامل اصلی بروز آزار هستند و سالمندانی که با ناتوانیهای حرکتی یا اختلالات شناختی زندگی میکنند، بیشتر از دیگران در معرض خشونت قرار میگیرند. دلبری همچنین استرس مراقبتی، مشکلات روانی و فشار اقتصادی فرزندان را از عوامل مؤثر بر بروز خشونت از سوی مراقبان دانست و تأکید کرد فرهنگ سلطه در خانواده و نگرشهای سنستیزانه شرایط را تشدید میکند.
او نبود نظام مراقبت رسمی، ضعف قوانین حمایتی، کمبود خدمات توانبخشی و تابوی گزارش خشونت خانگی را از دلایل ساختاری شیوع سالمندآزاری برشمرد و گفت بیتوجهی، محرومیت اقتصادی و تحقیر کلامی بسیار شایعتر از خشونت فیزیکی است و کمتر دیده میشود. مطالعات انجامشده در تهران و اصفهان نیز نشان میدهد بیتوجهی شایعترین نوع آزار است و بسیاری از سالمندان حداقل یکی از اشکال خشونت را تجربه کردهاند.
رئیس انجمن علمی سالمندی پیامدهای جسمی و روانی آزار را جدی توصیف کرد و گفت بیتوجهی یا خشونت میتواند به آسیبهای حرکتی، بیماریهای مزمن، افسردگی، اضطراب، انزوا، کاهش مشارکت اجتماعی و افت شدید کیفیت زندگی منجر شود. او با اشاره به سوءبرداشتهای رایج—از جمله تعبیر رفتارهای سالمندان به «لجبازی»، حذف آنها از تصمیمگیری یا نادیدهگرفتن نیازهای عاطفی—تأکید کرد بسیاری از این رفتارها ریشه در اختلالات شناختی و شرایط روانی دارند نه قصد آسیب.
دلبری مقابله با پدیده سالمندآزاری را نیازمند اقدام همزمان ساختاری، آموزشی و فرهنگی دانست و بر آموزش خانوادهها، افزایش مهارت مراقبان، ارائه حمایت اجتماعی و مالی، ایجاد خط گزارش فوری و گنجاندن غربالگری خشونت در ویزیتهای پزشک خانواده تأکید کرد.
